Hoe krijg ik mijn hoofdonder controle
Cindy Haveman - Hoofdregisseur
Hoe krijg ik mijn hoofd onder controle
Met piekeren is nog nooit een probleem opgelost. Sterker nog, als je eenmaal begint, heb je er in no-time een paar extra problemen bij. Inclusief een rotgevoel. Met een beetje geluk ebt dat rotgevoel vanzelf weer weg. Maar met een beetje pech denk je jezelf gaandeweg steeds verder de put in.
Het wordt tijd dat je de manager van je hoofd wordt, in plaats van het slachtoffer.
Piekeren lijkt een oplossing, maar is het niet
Je brein zet piekeren in om een probleem op te lossen. Er is iets wat je niet wilt, of je wilt juist iets wat je niet hebt. En dat levert een vervelend gevoel op. Dat gevoel moet weg. Dus gaat je hoofd aan het werk. Je hebt het gevoel dat je met een oplossing bezig bent en dat zou voor opluchting moeten zorgen. Maar meestal is dat niet het resultaat van zo'n piekersessie. Sterker nog, vaak voel je je na afloop beroerder dan ervoor.
Waarom piekeren je steeds verder je hoofd in trekt
Met piekeren los je weinig op, doordat je er onderweg van alles bij haalt. Je brein gaat supersnel. Het is als een hond die een geurspoor volgt. Die heeft nergens anders meer oog voor. Zo werkt het ook als je aan het piekeren bent. Je hoort en ziet bijna niks meer en laat je als een malle meevoeren langs gebeurtenissen uit het verleden die met het onderwerp te maken hebben.
De emoties die je destijds voelde, komen weer boven. En vervolgens race je door naar wat er in de toekomst allemaal zou kunnen gebeuren.
Voor je het weet, heb je van één probleem een compleet rampscenario gemaakt. En als je eindelijk uit die trancetoestand wakker wordt, heb je een rotgevoel én een paar extra problemen erbij. Die zich overigens voornamelijk in je hoofd afspelen.
Ben jij slachtoffer van je brein of de manager?
Als je alles wat er in je hoofd gebeurt alleen maar ondergaat, dan ben je het slachtoffer van je brein. Dan heb je nauwelijks het gevoel dat je invloed hebt op wat er gebeurt. Alsof je de hele dag televisie moet kijken, maar je hebt geen afstandsbediening om van zender te wisselen.
Daar kun je behoorlijk moedeloos en moe van worden.
Maar stel nou dat je wél kunt observeren wat er in je hoofd gebeurt. Dat je ziet welke gedachten er voorbijkomen en kunt besluiten om er niet automatisch in mee te gaan. Dan verandert er iets wezenlijks. Je bent niet langer alleen maar overgeleverd aan wat je hoofd je voorschotelt. Je leert er zelf richting aan te geven. Dan ben je de manager van je brein. Of, zoals ik het noem: de regisseur van je hoofd.
Maak de observator in jezelf wakker
Iedereen is in staat om te observeren wat er in z'n hoofd gebeurt. Alleen ben je je niet altijd bewust van die observator. Die manager. Die hoofdregisseur. En dat kun je trainen. Neem gedurende de dag een paar vaste momenten waarop je even bewust stilstaat bij wat er in je hoofd gebeurt. Vraag jezelf af: Wat gebeurt er eigenlijk allemaal in mijn hoofd?
Welke gedachten komen er voorbij? Waar ben ik in gedachten mee bezig? En geloof ik eigenlijk alles wat mijn hoofd me vertelt?
Je hoeft er op dat moment helemaal niks mee. Alleen maar kijken. Probeer vervolgens om die observator er ook bij te halen zodra je merkt dat je ineens een rotgevoel hebt of jezelf ergens enorm over opwindt. Dat is namelijk vaak het moment waarop je hoofd er alweer met je vandoor is.
Welke gedachten zitten er achter dat gevoel?
Vraag jezelf eens af: Waar komt dit gevoel vandaan? Wat vertel ik mezelf op dit moment? Gedachten kunnen een enorme invloed hebben op hoe je je voelt. Zeker wanneer je ze automatisch voor waar aanneemt. Dus onderzoek eens wat je eigenlijk denkt. Is die gedachte wel waar?
Weet je dat zeker? Of is het een verhaal dat je hoofd ervan heeft gemaakt?
Misschien kom je erachter dat je iets bent gaan geloven waarvoor je helemaal geen bewijs hebt. En misschien merk je dat je gevoel verandert zodra je wat afstand neemt van die gedachte. Dat hoeft niet altijd meteen te gebeuren. Sommige gevoelens hebben nu eenmaal wat meer tijd nodig. Maar je hoeft in ieder geval niet voortdurend nieuwe gedachten aan dat gevoel toe te voegen. En dat scheelt vaak al een heleboel gedoe.
Je hoofd leren aansturen begint met observeren
Omdat je jezelf met je gedachten behoorlijk de put in kunt denken, is het belangrijk dat je leert om de regie over je hoofd terug te pakken.
Dat begint met het besef dat jij niet je gedachten bént. Je hebt gedachten. En je kunt ze observeren. Zodra je dat onderscheid begint te zien, ontdek je dat je niet op iedere gedachte hoeft te reageren. Dat je niet ieder verhaal van je hoofd hoeft te geloven en niet iedere denkroute helemaal hoeft af te leggen.
En geloof me, dat is een bijzonder nuttige vaardigheid. Ik ben een groot voorstander van praktische oplossingen waarmee je zelf iets kunt doen. Daarom heb ik ook De UIT-knop ontwikkeld. Daarmee leer je hoe je meer invloed krijgt op je aandacht en op de manier waarop je met je gedachten omgaat.
Wil je ontdekken hoe dat werkt? In mijn gratis video 'Wauw, een UIT-knop voor je hoofd!' leg ik je uit waarom je hoofd maar blijft denken en hoe je kunt leren om daar anders mee om te gaan.